Współczesne szkoły sztuk walki można umownie podzielić na trzy główne nurty: praktyczny, sportowy i tradycyjny. Różni je nie wygląd zewnętrzny, lecz podstawowy cel.
Style praktyczne
Najważniejsze pytanie brzmi: czy dana umiejętność działa w rzeczywistej sytuacji? Trening koncentruje się na samoobronie lub praktycznych zadaniach zawodowych. W niektórych szkołach sparing w ogóle nie występuje: uczniowie ćwiczą jedynie techniki i kombinacje. W innych służy przede wszystkim psychicznemu i fizycznemu przygotowaniu do rzeczywistej konfrontacji. Stosuje się przy tym sprzęt ochronny, a techniki podlegają ograniczeniom ze względów bezpieczeństwa.
Style sportowe
Celem pojedynku sportowego jest zwycięstwo w ramach ustalonych zasad. Reguły pozwalają symulować rzeczywistą walkę i ustalić, kto jest lepszy, bez wzajemnego okaleczania się. Przez stulecia rozwijały się w obrębie poszczególnych sportów i szkół. Obecnie zawody zapewniają uczestnikom wyraźną informację zwrotną, motywację oraz doświadczenie konfrontacji na granicy możliwości fizycznych. Technika sportowa może jednak okazać się zarówno skuteczna w realnej sytuacji, jak i całkowicie bezużyteczna poza ringiem i znanymi zasadami.
Style tradycyjne
Celem jest zachowanie i przekazywanie systemu: jego technik, metod nauczania, terminologii, etykiety i kontekstu kulturowego. Żywa tradycja nie musi pozostawać niezmienna, lecz jej przemiany odnoszą się do istniejącej ideologii i linii przekazu. Wiele tradycyjnych szkół zachowuje praktyczne elementy przekazywane z pokolenia na pokolenie. Na bazie szkół tradycyjnych wyrosły również style sportowe.
Sztuka Walki?
Praktyki tych trzech nurtów często się przenikają: jedna szkoła może jednocześnie zachowywać tradycję, stosować metody sportowe i realizować cele praktyczne.
A jednak czegoś tu brakuje… We wszystkich trzech podejściach człowiek i jego rozwój nie są celem, lecz środkiem do osiągnięcia czegoś innego.
Wtedy przychodzi na myśl pojęcie „Sztuka Walki”. W szkołach posługujących się tym określeniem technika jest czymś więcej niż środkiem do obrony lub wygrania zawodów. Trening staje się narzędziem samopoznania oraz sposobem poprawy zdrowia, rozwijania siły, wytrzymałości, uwagi, charakteru, świadomości ciała i umiejętności współdziałania z innymi.
Oczywiście przy odpowiednio pogłębionym podejściu szkoły sportowe, praktyczne i tradycyjne również mogą uprawiać Sztukę Walki. Wiele z nich — szczególnie przedstawiciele dwóch ostatnich nurtów — mówi o tym wprost.
Gdzie mieści się szermierka na miecze świetlne
Termin „saberfighting” (saberfighting, lightsaber dueling, lightsaber arts, Jedi arts) obejmuje bardzo różne, niekiedy wręcz przeciwstawne praktyki:
- choreografia sceniczna i inscenizowana — element sportowy;
- system techniczny inspirowany „Gwiezdnymi wojnami” — próba stworzenia własnej tradycji;
- zawody na świecące miecze ze sformalizowanymi zasadami — podejście sportowe;
- techniki odziedziczone po szermierce historycznej — elementy tradycyjne;
- wybór i łączenie skutecznych technik w spójny system — podejście praktyczne.
Sama nazwa mówi więc niewiele o metodzie konkretnej szkoły. Ważniejsze pytania brzmią: jakie są jej cele, skąd pochodzi technika, jak się ją sprawdza, jakie obowiązują zasady sparingu oraz czego — poza ruchami miecza — człowiek uczy się w grupie.
Podejście Neoteric Martial Arts
Metodyka NMA łączy szermierkę, pracę z innymi rodzajami broni i bez broni, przygotowanie fizyczne, walki choreograficzne, zajęcia teoretyczne, praktyki psychologiczne oraz autorefleksję. Badamy i wykorzystujemy elementy różnych szkół, lecz staramy się rozumieć ich przeznaczenie, ograniczenia i związek z całym systemem, zamiast jedynie gromadzić efektowne techniki.
Cel NMA nie zależy od rodzaju używanej broni, lecz od podejścia do praktyki: badania, sprawdzania, adaptowania i przekazywania wiedzy przy zachowaniu ćwiczącego w centrum procesu.
Miecz świetlny od dawna stanowi część języka kulturowego Temple of Light. Jest jednak tylko jednym z wielu narzędzi pomagających poznawać Sztukę Walki.